Λόγιες & Αρχαίες Φράσεις


Αβρόχοις ποσί: Με στεγνά πόδια, χωρίς κόπο, χωρίς ζημιά (Εξοδ. ΙΔ. 22-31)

Αγρόν ηγόρασε: Δεν ενδιαφέρθηκε (Λουκά, ΙΔ. 18)

Αδαμιαία περιβολή: Απόλυτη γύμνια, χωρίς ένδυση

Αθώα περιστερά: Αυτός που παριστάνει τον αθώο χωρίς να είναι

Αιέν αριστεύειν: Πάντα να αριστεύετε (Ομήρου Ιλ. Ζ 208)

Αιχμή του δόρατος: Το δυνατότερο σημείο

Άκρα του τάφου σιωπή: Απόλυτη σιγή (Δ. Σολωμός – «Ελεύθεροι πολιορκημένοι»)

Ακρογωνιαίος λίθος: Βάση, θεμέλιο

Άκρον άωτον: Αποκορύφωμα

Άλας της γης: Η μοναδικότητα (Ματθαίος, Ε. 13)

Αλήστου μνήμης: Αείμνηστος, αλησμόνητος

Αμ’ έπος αμ’ έργον: Μαζί με τα λόγια και τα έργα (Ηρόδοτος)

Ανδρών επιφανών πάσα γη τάφος: Για τους ένδοξους ανθρώπους είναι τάφος ολόκληρη η γη (Περικλής)

Αντί πινακίου φακής: Με ασήμαντο αντάλλαγμα

Απέχω παρασάγγας: Απέχω πολύ

Από μηχανής θεός: Απροσδόκητη λύση σε ένα αδιέξοδο

Αποδιοπομπαίος τράγος: Εξιλαστήριο θύμα

Απολωλός πρόβατο: Παραστρατημένος, διεφθαρμένος

Απορία ψάλτου βηξ: Αμήχανη συμπεριφορά σε δυσχερή κατάσταση

Αποχρών λόγος: Ο βαθύτερος λόγος

Αυθωρεί και παρά χρήμα: Την ίδια ακριβώς χρονική στιγμή, πάραυτα

Άχθος αρούρης: Βάρος της γης

Αχίλλειος πτέρνα: Το αδύνατο σημείο

Βάπτισμα του πυρός: Πρώτη εμπειρία

Γαία πυρί μιχθήτω: Ας καταστραφούν τα πάντα

Γη και ύδωρ: Σύμβολα υποταγής στην αρχαιότητα

Γνώθι σαυτόν: Να γνωρίζεις τον εαυτό σου

Γόρδιος δεσμός: Δυσεπίλυτο πρόβλημα

Δαμόκλειος σπάθη: Απειλητική κατάσταση

Δει δε χρημάτων: Υπάρχει ανάγκη χρημάτων (Δημοσθένης)

Διά πυρός και σιδήρου: Με πολύ δύσκολο τρόπο

Διαίρει και βασίλευε: Να προκαλείς διχόνοια ώστε να μπορείς να εξουσιάζεις

Διαρρηγνύω τα ιμάτιά μου: Διαμαρτύρομαι πολύ έντονα

Διάττοντας αστέρας: Αυτός που αποκτά ξαφνικά μεγάλη φήμη και μετά εξαφανίζεται

Διέβην τον Ρουβίκωνα: Πήρα μια παράτολμη απόφαση (Ιούλιος Καίσαρας)

Διέλαθε της προσοχής: Ξέφυγε από την προσοχή

Διυλίζω τον κώνωπα και καταπίνω την κάμηλο: Επιμένω σε ασήμαντα πράγματα και ανέχομαι άλλα πιο σπουδαία

Δρακόντεια μέτρα: Πολύ σκληρά μέτρα

Ειρήσθω εν παρόδω: Ας ειπωθεί παρεμπιπτόντως

Εισάγω καινά δαιμόνια: Διδάσκω νεωτεριστικές ιδέες

Εκ του σύνεγγυς: Από πολύ κοντά

Εκ των ων ουκ άνευ: Απαραίτητος

Έκαστος εφ’ ω ετάχθη: Καθένας για αυτό που είναι προορισμένος

Εκών άκων: Εκούσια ή εκούσια, θέλοντας και μη

Εν είδει: Με τη μορφή

Εν ευθέτω χρόνω: Σε πρόσφορο, κατάλληλο χρόνο

Εν κατακλείδι: Τελειώνοντας, στο τέλος

Εν ριπή οφθαλμού: Ακαριαία, ξαφνικά

Εν τη ρύμη του λόγου: Στην ορμή του λόγου

Ένθεν και ένθεν: Και από τη μία και από την άλλη

Ένθεν κακείθεν: Από ’δω κι από ’κει

Εξ απαλών ονύχων: Από τη βρεφική ηλικία

Εξ οικείων τα βέλη: Επιθέσεις προεχόμενες από οικεία πρόσωπα

Εξ όνυχος τον λέοντα: Από μια ένδειξη διαφαίνεται ο χαρακτήρας κάποιου

Εξώλης και προώλης: Φαύλος, ανήθικος, χωρίς αναστολές

Έπεα πτερόεντα: Λόγια του αέρα

Επί δικαίους και αδίκους: Σε όλους ανεξαιρέτως, είτε το δικαιούνται είτε όχι

Επί ξυρού ακμής: Στην κόψη του ξυραφιού

Επί παντός επιστητού: Για κάθε ζήτημα

Επί τον τύπον των ήλων: Με απτές αποδείξεις

Έχουν γνώση οι φύλακες: Έχουν ληφθεί τα απαραίτητα μέτρα

Ή ταν ή επί τας: Ή με την ασπίδα (νικητής) ή πάνω σε αυτή (νεκρός) (Σπαρτάτισσες)

Ηλίου φαεινότερον: Πάρα πολύ φανερό, σαφέστατο

Ήξεις αφήξεις: Διφορούμενα πράγματα

Ιδίοις όμμασιν: Με τα ίδια του τα μάτια

Ιδού η Ρόδος, ιδού και το πήδημα: Πρόκληση για απόδειξη των λεγομένων

Ιώβειος υπομονή: Πολύ μεγάλη υπομονή

Καθεστηκυία τάξις: Η τάξη που έχει τη δύναμη και τον πλούτο σε μία χώρα

Καθεύδω υπό μανδραγόραν:  Κοιμάμαι ύπνο βαθύ, αδιαφορώ παντελώς

Κατ’ εικόνα και καθ’ ομοίωσιν: Με απόλυτη ομοιότητα

Κατά συνθήκην ψεύδη: Συμβατικά ψεύδη

Κατά τα ειωθότα: Σύμφωνα με τις συνήθειες που υπάρχουν

Κατά το μάλλον ή ήττον: Λίγο-πολύ, κάπως, περίπου

Κεκλεισμένων των θυρών: Με κλειστές πόρτες

Κεραυνός εν αιθρία: Κάτι ξαφνικό και αναπάντεχο

Κομίζω γλαύκα ες Αθήνας: Μιλώ για γνωστά πράγματα

Κοντός ψαλμός αλληλούια: Κάτι θα γίνει σύντομα και θα αποδείξει τους ισχυρισμούς μας

Κρανίου τόπος: Τόπος που έχει υποστεί τεράστιες καταστροφές

Κύκνειο άσμα: Η πράξη πριν το τέλος

Κύμβαλον αλαλάζον: Άνθρωπος που απηχεί ξένες γνώμες άκριτα

Λάθε βιώσας: Να ζεις στην αφάνεια, να μην επιδώκεις την προβολή (Επίκουρος)

Λυδία λίθος: Κάθε μέθοδος που συντελεί στην εξακρίβωση της αλήθειας

Μακάριοι οι πτωχοί τω πνεύματι: Καλότυχοι οι κουτοί, οι αγαθοί

Μάννα εξ ουρανού: Ανέλπιστη βοήθεια

Μεταξύ σφύρας και άκμονος: Ανάμεσα σε δύο εμπόδια, σε δύο δυσκολίες

Μεταξύ φθοράς και αφθαρσίας: Στο μεταίχμιο ζωής και θανάτου

Μέτρον άριστον: Η αποφυγή των άκρων

Μηδείς αγεωμέτρητος εισίτω: Να μην εισέλθει κάποιος άσχετος

Μηδέν άγαν: Να μην κάνεις τίποτα σε υπερβολικό βαθμό

Μηδένα προ του τέλους μακάριζε: Να μην καλοτυχίζεις κανέναν πριν δεις το τέλος του

Μήλον της Έριδος: Αντικείμενο διεκδίκησης

Μολών λαβέ: Έλα να τα πάρεις (Λεωνίδας)

Νίπτω τας χείρας μου: Δεν φέρω ευθύνη, δεν ανακατεύομαι (Πόντιος Πιλάτος)

Νόστιμον ήμαρ: Ημέρα επιστροφής από τα ξένα (Ομήρου Οδύσσεια)

Νους υγιής εν σώματι υγιεί: Για να είναι ο νους υγιής, πρέπει και το σώμα να είναι υγιές

Ο κύβος ερρίφθη: Πάρθηκε η κρίσιμη απόφαση (Ιούλιος Καίσαρας)

Ο τελευταίος τροχός της αμάξης: Εκείνος που δεν έχει σχεδόν καμία εξουσία

Οι καιροί ου μενετοί: Οι περιστάσεις δεν επιτρέπουν αναβλητικότητα

Ουκ αν λάβοις παρά του μη έχοντος: Δεν μπορείς να πάρεις από αυτόν που δεν έχει

Ουκ εν τω πολλώ το ευ: Δεν έχει σημασία η ποσότητα αλλά η ποιότητα

Παρά θιν’ αλός: Στην ακρογιαλιά

Πνέω μένεα: Είμαι πολύ θυμωμένος, εξοργισμένος

Πνέω τα λοίσθια: Ψυχορραγώ, βρίσκομαι στα πρόθυρα του θανάτου

Προς επίρρωσιν: Για ενίσχυση

Πυξ λαξ: Με κάθε τρόπο (Με μπουνιές και κλωτσιές)

Πύρρειος νίκη: Νίκη με μεγάλες απώλειες

Σιγή ιχθύος: Απόλυτη ησυχία

Σολομώντειος λύση: Έξυπνη λύση που δίνεται σε πρόβλημα

Σοφόν το σαφές: Η σαφήνεια φανερώνει σοφία

Τα εν οίκω μη εν δήμω: Τα οικογενειακά ζητήματα δεν πρέπει να βγαίνουν στη δημοσιότητα

Τα πάντα ρει: Όλα μεταβάλλονται (Ηράκλειτος)

Τείνω ευήκοον ους: Ακούω με ευνοϊκή διάθεση

Το μη χείρον βέλιστον: Από δύο αναπότρεπτα κακά, είναι προτιμότερο το λιγότερο κακό

Το πεπρωμένο φυγείν αδύνατον: Δεν μπορεί να ξεφύγει κανείς από τη μοίρα του

Το τερπνόν μετά του ωφελίμου: Συνδυασμός διασκέδασης και ωφέλειας

Τρόπον τινά: Κατά κάποιον τρόπο

Υπέρ το δέον: Παραπάνω από το πρέπον

Υπερβαίνω τα εσκαμμένα: Ξεπερνώ τα επιτρεπόμενα όρια

Φάσκω και αντιφάσκω: Λέω και ξελέω

Φοβού τους Δαναούς και δώρα φέροντας: Να φοβάσαι τους εχθρούς, ακόμα κι αν έρχονται με δώρα

Φύρδην μίγδην: Ανάκατα, άνω κάτω

Χρόνου φείδου: Ξόδευε τον χρόνο σου με σύνεση

Ώδινεν όρος και έτεκε μυν: Υποσχέθηκε πολλά και δεν έκανε τίποτα (Κοιλοπονούσε με ένα βουνό και γέννησε ποντίκι)

Ων ουκ έστιν αριθμός: Αμέτρητος

Ωσεί παρών: Σαν να ήταν παρών


ΠΗΓΕΣ:

Λεξικό αρχαίων, βυζαντινών και λόγιων φράσεων της Νέας Ελληνικής (Γ. Μαρκαντωνάτος)

Το εγκόλπιο της ορθής γραφής (Δ. Μαρωνίτης)

Το αλφαβητάρι των ιδιωματικών εκφράσεων (Ν. Σαραντάκος)

Ελληνική λαϊκή σοφία (Γ. Αποστολάκης)

Έτσι το λέει ο λαός (Α. Φερεντίνου)

Το λεξικό της λαϊκής σοφίας (Τ. Νατσούλης)

Γιατί το λέμε έτσι… (Γ. Τσορώνη – Γεωργιάδη)

3.000 λέξεις και φράσεις παροιμιώδεις (Τ. Νατσούλης)


Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s