Λόγιες & Αρχαίες Φράσεις


Αβρόχοις ποσί: Με στεγνά πόδια, χωρίς κόπο, χωρίς ζημιά (Εξοδ. ΙΔ. 22-31)

Αγρόν ηγόρασε: Δεν ενδιαφέρθηκε (Λουκά, ΙΔ. 18)

Αδαμιαία περιβολή: Απόλυτη γύμνια, χωρίς ένδυση

Αθώα περιστερά: Αυτός που παριστάνει τον αθώο χωρίς να είναι

Αιέν αριστεύειν: Πάντα να αριστεύετε (Ομήρου Ιλ. Ζ 208)

Αιχμή του δόρατος: Το δυνατότερο σημείο

Άκρα του τάφου σιωπή: Απόλυτη σιγή (Δ. Σολωμός – «Ελεύθεροι πολιορκημένοι»)

Ακρογωνιαίος λίθος: Βάση, θεμέλιο

Άκρον άωτον: Αποκορύφωμα

Άλας της γης: Η μοναδικότητα (Ματθαίος, Ε. 13)

Αλήστου μνήμης: Αείμνηστος, αλησμόνητος

Αμ’ έπος αμ’ έργον: Μαζί με τα λόγια και τα έργα (Ηρόδοτος)

Ανδρών επιφανών πάσα γη τάφος: Για τους ένδοξους ανθρώπους είναι τάφος ολόκληρη η γη (Περικλής)

Αντί πινακίου φακής: Με ασήμαντο αντάλλαγμα

Απέχω παρασάγγας: Απέχω πολύ

Από μηχανής θεός: Απροσδόκητη λύση σε ένα αδιέξοδο

Αποδιοπομπαίος τράγος: Εξιλαστήριο θύμα

Απολωλός πρόβατο: Παραστρατημένος, διεφθαρμένος

Απορία ψάλτου βηξ: Αμήχανη συμπεριφορά σε δυσχερή κατάσταση

Αποχρών λόγος: Ο βαθύτερος λόγος

Αυθωρεί και παρά χρήμα: Την ίδια ακριβώς χρονική στιγμή, πάραυτα

Άχθος αρούρης: Βάρος της γης

Αχίλλειος πτέρνα: Το αδύνατο σημείο

Βάπτισμα του πυρός: Πρώτη εμπειρία

Γαία πυρί μιχθήτω: Ας καταστραφούν τα πάντα

Γη και ύδωρ: Σύμβολα υποταγής στην αρχαιότητα

Γνώθι σαυτόν: Να γνωρίζεις τον εαυτό σου

Γόρδιος δεσμός: Δυσεπίλυτο πρόβλημα

Δαμόκλειος σπάθη: Απειλητική κατάσταση

Δει δε χρημάτων: Υπάρχει ανάγκη χρημάτων (Δημοσθένης)

Διά πυρός και σιδήρου: Με πολύ δύσκολο τρόπο

Διαίρει και βασίλευε: Να προκαλείς διχόνοια ώστε να μπορείς να εξουσιάζεις

Διαρρηγνύω τα ιμάτιά μου: Διαμαρτύρομαι πολύ έντονα

Διάττοντας αστέρας: Αυτός που αποκτά ξαφνικά μεγάλη φήμη και μετά εξαφανίζεται

Διέβην τον Ρουβίκωνα: Πήρα μια παράτολμη απόφαση (Ιούλιος Καίσαρας)

Διέλαθε της προσοχής: Ξέφυγε από την προσοχή

Διυλίζω τον κώνωπα και καταπίνω την κάμηλο: Επιμένω σε ασήμαντα πράγματα και ανέχομαι άλλα πιο σπουδαία

Δρακόντεια μέτρα: Πολύ σκληρά μέτρα

Ειρήσθω εν παρόδω: Ας ειπωθεί παρεμπιπτόντως

Εισάγω καινά δαιμόνια: Διδάσκω νεωτεριστικές ιδέες

Εκ του σύνεγγυς: Από πολύ κοντά

Εκ των ων ουκ άνευ: Απαραίτητος

Έκαστος εφ’ ω ετάχθη: Καθένας για αυτό που είναι προορισμένος

Εκών άκων: Εκούσια ή εκούσια, θέλοντας και μη

Εν είδει: Με τη μορφή

Εν ευθέτω χρόνω: Σε πρόσφορο, κατάλληλο χρόνο

Εν κατακλείδι: Τελειώνοντας, στο τέλος

Εν ριπή οφθαλμού: Ακαριαία, ξαφνικά

Εν τη ρύμη του λόγου: Στην ορμή του λόγου

Ένθεν και ένθεν: Και από τη μία και από την άλλη

Ένθεν κακείθεν: Από ’δω κι από ’κει

Εξ απαλών ονύχων: Από τη βρεφική ηλικία

Εξ οικείων τα βέλη: Επιθέσεις προεχόμενες από οικεία πρόσωπα

Εξ όνυχος τον λέοντα: Από μια ένδειξη διαφαίνεται ο χαρακτήρας κάποιου

Εξώλης και προώλης: Φαύλος, ανήθικος, χωρίς αναστολές

Έπεα πτερόεντα: Λόγια του αέρα

Επί δικαίους και αδίκους: Σε όλους ανεξαιρέτως, είτε το δικαιούνται είτε όχι

Επί ξυρού ακμής: Στην κόψη του ξυραφιού

Επί παντός επιστητού: Για κάθε ζήτημα

Επί τον τύπον των ήλων: Με απτές αποδείξεις

Έχουν γνώση οι φύλακες: Έχουν ληφθεί τα απαραίτητα μέτρα

Ή ταν ή επί τας: Ή με την ασπίδα (νικητής) ή πάνω σε αυτή (νεκρός) (Σπαρτάτισσες)

Ηλίου φαεινότερον: Πάρα πολύ φανερό, σαφέστατο

Ήξεις αφήξεις: Διφορούμενα πράγματα

Ιδίοις όμμασιν: Με τα ίδια του τα μάτια

Ιδού η Ρόδος, ιδού και το πήδημα: Πρόκληση για απόδειξη των λεγομένων

Ιώβειος υπομονή: Πολύ μεγάλη υπομονή

Καθεστηκυία τάξις: Η τάξη που έχει τη δύναμη και τον πλούτο σε μία χώρα

Καθεύδω υπό μανδραγόραν:  Κοιμάμαι ύπνο βαθύ, αδιαφορώ παντελώς

Κατ’ εικόνα και καθ’ ομοίωσιν: Με απόλυτη ομοιότητα

Κατά συνθήκην ψεύδη: Συμβατικά ψεύδη

Κατά τα ειωθότα: Σύμφωνα με τις συνήθειες που υπάρχουν

Κατά το μάλλον ή ήττον: Λίγο-πολύ, κάπως, περίπου

Κεκλεισμένων των θυρών: Με κλειστές πόρτες

Κεραυνός εν αιθρία: Κάτι ξαφνικό και αναπάντεχο

Κομίζω γλαύκα ες Αθήνας: Μιλώ για γνωστά πράγματα

Κοντός ψαλμός αλληλούια: Κάτι θα γίνει σύντομα και θα αποδείξει τους ισχυρισμούς μας

Κρανίου τόπος: Τόπος που έχει υποστεί τεράστιες καταστροφές

Κύκνειο άσμα: Η πράξη πριν το τέλος

Κύμβαλον αλαλάζον: Άνθρωπος που απηχεί ξένες γνώμες άκριτα

Λάθε βιώσας: Να ζεις στην αφάνεια, να μην επιδώκεις την προβολή (Επίκουρος)

Λυδία λίθος: Κάθε μέθοδος που συντελεί στην εξακρίβωση της αλήθειας

Μακάριοι οι πτωχοί τω πνεύματι: Καλότυχοι οι κουτοί, οι αγαθοί

Μάννα εξ ουρανού: Ανέλπιστη βοήθεια

Μεταξύ σφύρας και άκμονος: Ανάμεσα σε δύο εμπόδια, σε δύο δυσκολίες

Μεταξύ φθοράς και αφθαρσίας: Στο μεταίχμιο ζωής και θανάτου

Μέτρον άριστον: Η αποφυγή των άκρων

Μηδείς αγεωμέτρητος εισίτω: Να μην εισέλθει κάποιος άσχετος

Μηδέν άγαν: Να μην κάνεις τίποτα σε υπερβολικό βαθμό

Μηδένα προ του τέλους μακάριζε: Να μην καλοτυχίζεις κανέναν πριν δεις το τέλος του

Μήλον της Έριδος: Αντικείμενο διεκδίκησης

Μολών λαβέ: Έλα να τα πάρεις (Λεωνίδας)

Νίπτω τας χείρας μου: Δεν φέρω ευθύνη, δεν ανακατεύομαι (Πόντιος Πιλάτος)

Νόστιμον ήμαρ: Ημέρα επιστροφής από τα ξένα (Ομήρου Οδύσσεια)

Νους υγιής εν σώματι υγιεί: Για να είναι ο νους υγιής, πρέπει και το σώμα να είναι υγιές

Ο κύβος ερρίφθη: Πάρθηκε η κρίσιμη απόφαση (Ιούλιος Καίσαρας)

Ο τελευταίος τροχός της αμάξης: Εκείνος που δεν έχει σχεδόν καμία εξουσία

Οι καιροί ου μενετοί: Οι περιστάσεις δεν επιτρέπουν αναβλητικότητα

Ουκ αν λάβοις παρά του μη έχοντος: Δεν μπορείς να πάρεις από αυτόν που δεν έχει

Ουκ εν τω πολλώ το ευ: Δεν έχει σημασία η ποσότητα αλλά η ποιότητα

Παρά θιν’ αλός: Στην ακρογιαλιά

Πνέω μένεα: Είμαι πολύ θυμωμένος, εξοργισμένος

Πνέω τα λοίσθια: Ψυχορραγώ, βρίσκομαι στα πρόθυρα του θανάτου

Προς επίρρωσιν: Για ενίσχυση

Πυξ λαξ: Με κάθε τρόπο (Με μπουνιές και κλωτσιές)

Πύρρειος νίκη: Νίκη με μεγάλες απώλειες

Σιγή ιχθύος: Απόλυτη ησυχία

Σολομώντειος λύση: Έξυπνη λύση που δίνεται σε πρόβλημα

Σοφόν το σαφές: Η σαφήνεια φανερώνει σοφία

Τα εν οίκω μη εν δήμω: Τα οικογενειακά ζητήματα δεν πρέπει να βγαίνουν στη δημοσιότητα

Τα πάντα ρει: Όλα μεταβάλλονται (Ηράκλειτος)

Τείνω ευήκοον ους: Ακούω με ευνοϊκή διάθεση

Το μη χείρον βέλιστον: Από δύο αναπότρεπτα κακά, είναι προτιμότερο το λιγότερο κακό

Το πεπρωμένο φυγείν αδύνατον: Δεν μπορεί να ξεφύγει κανείς από τη μοίρα του

Το τερπνόν μετά του ωφελίμου: Συνδυασμός διασκέδασης και ωφέλειας

Τρόπον τινά: Κατά κάποιον τρόπο

Υπέρ το δέον: Παραπάνω από το πρέπον

Υπερβαίνω τα εσκαμμένα: Ξεπερνώ τα επιτρεπόμενα όρια

Φάσκω και αντιφάσκω: Λέω και ξελέω

Φοβού τους Δαναούς και δώρα φέροντας: Να φοβάσαι τους εχθρούς, ακόμα κι αν έρχονται με δώρα

Φύρδην μίγδην: Ανάκατα, άνω κάτω

Χρόνου φείδου: Ξόδευε τον χρόνο σου με σύνεση

Ώδινεν όρος και έτεκε μυν: Υποσχέθηκε πολλά και δεν έκανε τίποτα (Κοιλοπονούσε με ένα βουνό και γέννησε ποντίκι)

Ων ουκ έστιν αριθμός: Αμέτρητος

Ωσεί παρών: Σαν να ήταν παρών


          ΠΗΓΕΣ:

  • Λεξικό αρχαίων, βυζαντινών και λόγιων φράσεων της Νέας Ελληνικής (Γ. Μαρκαντωνάτος)
  • Το εγκόλπιο της ορθής γραφής (Δ. Μαρωνίτης)
  • Το αλφαβητάρι των ιδιωματικών εκφράσεων (Ν. Σαραντάκος)
  • Ελληνική λαϊκή σοφία (Γ. Αποστολάκης)
  • Έτσι το λέει ο λαός (Α. Φερεντίνου)
  • Το λεξικό της λαϊκής σοφίας (Τ. Νατσούλης)
  • Γιατί το λέμε έτσι… (Γ. Τσορώνη – Γεωργιάδη)
  • 3.000 λέξεις και φράσεις παροιμιώδεις (Τ. Νατσούλης)

 

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s